30 Ekim 2013 Çarşamba

uluslararası örgütler ders notları türkçe-ingilizce

Evolution of International Organisations- Uluslararası Örgütlerin Evrilişi


İki ana özelliği bağımsızlık ve otonomluk olan Uluslararası Örgütler evrensel boyutta diyolog platformu oluşturan, dünyayı ilgilendiren sorunlara çözüm bulmaya çalışan ve dünyanın her yerinden bir çok temsilciyi bir araya getirmeyi başaran oluşumlardır 19. yüzyılda ulus devletin oluşması ile birlite önem kazandı. Bu örgütler silahlanma, kültür, kalkınma gibi alanlarda etkin olmaya çalışıyor.

(Teorik olarak hatırlayacaklarımız: Perpetual Peace theories (kant ve rousseau daki dünya barışı fikri) ve  IR teorileri, Colonialism, Imperialism, Neo-colonialism.  )

International organizations ( IOs) provide a common platform wherein representatives from different parts of the world can discuss and evolve solutions for contemporary issues. (IOs) serve as crucial forces of coordination and cooperation on many political, economic, social, military and cultural issues. IOs are important participants of the international system. 

Bu uluslararası örgütlerin oluşumunda liberal barış projeleri çok önemli rol oynuyor. Buradaki ana ayrım demokrasi ve barış arasında oluyor. Barış için önde çıkan Kozmopolitan  model ile Kant. Kant silahsızlanmayı ve devletler arası dayanışmayı savunurken, evrensel ahlak yasaları ile insanların aynı hak ve özgürlüklere sahip olmasını savunuyor. Devlete bakışta ise karşımıza realistler uluslararası sistemde en önemli aktörleri devlet olarak görürler. Bu gelenekse teoriye göre bireylerin karar alma sürecini etkilemeleri imkansızdır. İkincisi ise Revizyonist yani liberal görüştür. Liberal görüş realistlerin aksine karar alma da başka aktörlerin de güç sahibi olacağını savunur. Bunlar politik gruplar ya da sivil toplum olabilir. Liberaller serbest ekonomiye önem verdikleri için ekonomi de bir aktördür. Üçüncü görüş ise Marksizimdir buna kritik teori de diyebiliriz.
Contemporary international organizations, from the League of Nations to the United Nations, from the European Parliament to the International Court of Justice, were based on these perpetual peace projects. The separation between peace and democracy was the main problem. The cosmopolitan model,Immanuel Kant. There is cosmopolitan law  and it’s means: All the citizens of the planet are recognized as being endowed with rights and duties of one particular state. Another point is IR theories. There is 3 different groups. First one is Traditional therories. There is realism and state centric. According to Traditional Theory, nation-states are the most important actor of the world politics, international relations is about struggle for power and peace and there is distinction between the domestic and the international politics. Second one is the revisionist views:Liberalism. Instead of states, there is other actors become. For instance, transnational organisations, political groups, the international governmental-non-governmental organisations. Economic relations and international free trade are stressed. And defend that, economic relations are not as conflictual as political relations.Third one is the critical: stemming from Marxism.

Uluslararası Örgütler tarihi Viyana Konferanslarına dayanır. Bu konferanslarda güç dengelerine göre Avrupalı Devletlerin ittifakları sağlanmıştır. Bunu takiben de Concert of Europe gelmiştir.Napolyon savaşlarından sonra gelen bu sistem uluslararası örgüt tanımına tam uymasa da ülkelerin aktör olarak bir araya gelip bir danışmai karar alma kurulu olması onu tarihinde önemli kılar.

DISSOLUTION OF EMPIRES (1.dünya savaşından sonra ulus devletler) AND NATION STATES AS THE MEMBERS OF INTERNATIONAL ORGANIZATIONS.
AMAÇ
States, statesmen could understand that some problems are common problems.
Those common problems can be solved collectively. 
THE HAGUE STSTEM (1899-1907)
-Universality. On equal terms, Institutionalized procedures were the issue. 
-44 states. 
-Rationalism of the 19th century.
-No security on war and diplomacy.
-Procedures of peaceful settlement of disputes.
-Improvements in the system, than change of the system, 1899 convention of the settlement of disputes.
Permanent court of arbitration.

LEAGUE OF NATIONS
Fundamental change, the first institutional centralization at the global. It is a product of war. Mostly designed in Britain and USA.
Even during the war, covenant finalized in Paris Peace of Conference.
Centrally organized consultation, publicized diplomacy, institutionalized Pacific settlement, International Law, collective security.
Agencies: IO on non-political issues. International cooperation possible without central authority.

Birinci Dünya savaşına kadar Hague sistemi vardır. Bu da savaşlara barışçıl çözüm ve diplomasiyi öne çıkarır. Birinci dünya savaşı böyle bir liberal havayı yok eder. Savaştan yükselen güç olarak çıkan ABD ise kendi gözetiminde bir uluslararası kuruluş yaratmak ister ve Milletler cemiyeti açılır. Bunun en önemli farkı merkezileştirilmesinin global seviyede olmasıdır. Birinci dünya savaşını bitirmesi de önemlidir. Fakat bu cemiyet barışı sağlayamamıştır, yeteri kadar gücünü uyguluyacak yaptırımlar kullanmamıştır ve İkinci dünya savaşı yaşanmıştır. Ondan sonra Birleşmiş milletler organizasyon sahnesine girmiştir.

The United Nations was constituted after World War 2 to replace the LoN. The UN was founded to stop wars between countries and provide a platform for dialogue, collective security and peacekeeping. The UN is an international organisation and stated aims are simplifying cooperation in international security, international economical development, international law, human rights, and achievement of world peace. According to UN, world peace can be possible through international organisation, it is not through world government. UN Members are sovereign countries. The UN has these principal organs and these are: the General Assembly(GA). It is the main deliberative assembly. UNGA responsible for recommendations and budget. All UN Member States are represented in the General Assembly.

1945'te kurulmuştur. Dünya barışı ve güvenliğini korumak ve uluslar arasında ekonomik toplumsal  iş birliği oluşturmak için kurulan uluslararası bir örgüttür. Uluslararası İlişkilerde, kuvvet kullanılmasını ilk olarak evrensel düzeyde yasaklayan ilk antlaşma onundur ve başlıca organları şunlardır; genel kurul, güvenlik konseyi, ekonomik ve sosyal konsey, uluslararası adalet divanı ve sekretarya. lahey’deki uluslararası adalet divanı dışındaki bütün organlar, birleşmiş milletler’in merkezi olan new york’tadır.

Security Council: It is for deciding certain resolutions for peace and security. The UN Charter gives the Security Council primary responsibility for maintaining international peace and security. There are 5 permanent members with veto right and they are: China, Russia, UK, US, France. Permanent members are victors of World WAR 2. The Council can take measures to enforce its decisions. It can impose economic sanctions or order an arms embargo. And also Veto right paralyses decision making. The Economic and Social Council: It is for assisting in promoting international economic and social cooperation and development. The Secretariat: It is for providing studies, information and facilities needed by the UN. The International Court of Justice: It is the primary judicial organ. Consisting of 15 judges elected by the General Assembly and the Security Council, the Court decides disputes between countries.

Genel Kurul 
Genel Kurul, üye devletlerden oluşur. . 
Genel Kurul'un görevleri şunlardır:
  • Silahsızlanma ve yönetimi
  • Barış ve güvenliği etkileyecek görüşmeler yapmak, her konuda önerilerde bulunmak.
  • Ülkeler arasındaki iyi ilişkileri bozucu sorunların, barışcıl yollarla çözümü için önerilerde bulunmak

Güvenlik Konseyi 
 Konseyin 5 daimi üyesi olan ABD, Çin, İngiltere, Fransa ve Rusya'nın veto hakkı bulunmaktadır. 
10 geçici üye ise iki yıllık bir süreç için seçilirler. Türkiye 2009-2010 yıllarında iki yıllığına geçici üyelik yapmıştır. 
Görevi:
Birleşmiş Milletler'in amaç ve ilkelerine uygun biçimde barış ve güvenliği korumak.
  • Uluslararası bir anlaşmazlığa yol açabilecek her türlü çekişmeli durumu soruşturmak.
  • Barışa karşı bir tehlike veya saldırı olup olmadığını araştırarak, izlenecek yolu önermek.
  • Saldırganlara karşı askeri birlikler kurularak önlemler almak.

Besides, these issues are important issues in UN: Peacekeeping(PK), development and environment. UN amounts to balance between state sovereignty and territoriality and international governance. And security has been perceived mostly interstate security. UN mentality designed according to that. Gulf war is an example of collective security to peacekeeping. Iraq invaded Kuwait. UNSC wanted immediate withdrawal. And then economic sanction. Then multinational military forces attacked and they won against to Iraq. It is an military intervention under US command.And Kuwait was free. 
PEACEKKEPING-KALKINMA-FAKİRLİK de BM'nin ilgilendiği önemli konulardır. Mesela Irak savaşı Peacekeeping örneğidir. peacekeeping gönüllü bir şekilde ulus devletlerin sıkıntı devlete karşı yaptırım uygulayarak onu savaştan uzaklaştırmasıdır. Bosna Savaşı ve Somali de bunun yürümediğini görürüz. Irakta ise ekonomik embargo ve kollektif güvenlik kavramları iyi uygulanmıştır.
We can explain that intervention in different ways. According to realists: US could acted without UN and hegemony-power are important.  According to Liberals: US could not acted lonely. UN is important binding issue for them because of shared values and norms. According to Marxists: colonialism, imperialism, neo-colonialism are important. For Marxists: IO amounts to dominant world economic order and interests of leading capitalist states.
Bunu ideolojilere öre açıklarsak realistler AB hegemonyasında BM der ve ulus devlet çıkarı gösterir
Liberaller etik kazandı uluslararası diplomasi der
Marksistler ABD neo kolonyalizim yapıyor der ve ekonomik çıkarlarına baktığını söyler. UN'in bir önemli kısmını UNICEF gibi oluşumlarının dışında UNDP Devolopment Programme oluşturur.Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), Birleşmiş Milletler'in küresel kalkınma ağı oluşturmak için kurduğu bir programdır. Özellikle gelişmekte olan ülkelere odaklanarak, insanların daha iyi yaşam standartlarına sahip olmaları için gerekli olan bilgi, deneyim ve kaynakları sağlar. UNDP, bu amaç doğrultusunda hükümetler, sivil toplum kuruluşları, akademi ve iş çevreleri ile işbirliği yaparak kalkınma çalışmaları yapar.

IMF ve Dünya bankası kalkınmada çok önemli rol oynuyorlar. İkinci Dünya Savaşı sonrası oluşan Bretton Woods Sisteminin önemli bir parçası haline gelmiştirler.Dünya bankası gelişmekte olan ülkelere borç veren bir uluslararası finansal kurum. Ana mottosu kalkınmayı sağlamak bu anlamda verdiği borç ise bu kriterlere odaklı. Bu mottonun içinde aynı zamanda serbest ticaretin yüceltilmesi var, bunun için ülkenin yabancı yatırımlara açık olması gerekiyor. IMF de aynı sistemle oluşuyor. Ödeme dengelerinin sağlanması ve ekonomik anlaşmayı sağlamak için, faiz oranlarında stabillik yaratmak ve ülkelerin bu borçları hangi politikalarla yürüteeğine yer veriyor.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder